Hulporganisatie in kou en sneeuw

Vandaag zijn meer dan 150 mensen van een hulporganisatie in het museum voor een bedrijfsdag. Met acht rondleiders mogen we deze groep in clubjes van pakweg 20 man rondleiden door het vers besneeuwde museumpark, terwijl het natte sneeuw regent.

Stevige natte sneeuw op 3 december 2012 (foto WL)

Met een enthousiaste groep hulpverleners start ik in de rosoliemolen waar Hans v Z de scepter zwaait, en hij heeft er veel zin in. Een koe die de voorraad lijnzaadkoeken weet te bereiken is ten dode opgeschreven want  zij zal geen maat houden en daar kunnen al die koeiemagen niet tegen.

Aan de overkant vertelt Vlien in Harreveld over de verwerking van vlas. Eerst door de rekel en dan over de hekel halen. De man zit dan achter het weefgetouw, aldus Vlien.

Ingrid is ook al zo gemotiveerd en in Vierhouten boeit ze zowel vrouwen als mannen met het verhaal over de mutsen en de kleding. En het is er lekker warm met dat haardvuur.

Met de tram rijden we naar de tramremise en Van Gend en Loos, vanwaar we lopen naar de pauzeplaats in de picnicloods. Voor ieder is er warme chocolade, die helaas is geplaatst voor het beeldscherm met het wolvenverhaal. Leendert had me nog zo op het hart gedrukt om daar met deze hulpverleners naar toe te gaan. Helaas lukt het met de vele zich warmende groepen tegelijk niet om daar iets zinnigs te vertellen.

Met mijn groep loop ik naar smid Hans die op bijna cabaretteske manier zijn vakmanschap laat zien bij het smeden van een flesopener (pretwipper genoemd). De groep geniet.

Bij de bakker is het heerlijk warm en geurig. De bakker is er niet vandaag dus de oven staat open en goed is dan te zien hoe met takkenbossen de oven heet gestookt wordt. Een toevallig toppertje.

Via de ophaalbrug bereiken we Het Paard van Marken waar de lunch de waterkoude mag verdrijven.

Ik voel en zie en hoor dat men het erg naar de zin heeft gehad. Een mooi moment voor een rondleider.

Rondleiders Openluchtmuseum in 2006

Visie van de directeur

Vandaag de maandelijkse rondleidersvergadering waarbij de nieuwe directievoorzitter Jaap de Jong aanwezig is om de visie van de directie op de toekomst van het NOM uit de doeken te doen.
Nadat De Jong zich uitgebreid heeft voorgesteld en zijn waardering heeft uitgesproken voor de werkzaamheden van de rondleiders, geeft hij ons een goed inzicht in de nieuwe projecten die ons te wachten staan. Ook de financiële gevolgen van te maken keuzen komen ruim aan bod. We zitten midden in een cultuur-omslag in het museum maar het kan even duren voordat we dat voelen.
Het is duidelijk dat De Jong zijn opdracht vanuit de Raad van Toezicht serieus en vol energie heeft opgepakt. We gaan nog veel van hem horen voordat hij (als interimmer) na enkele jaren het museum weer aan de eigen mensen over laat.

Piet Bot verwent ons met het tweede deel van zijn verhaal over techniek in het museum. Naast vele kleinere technische vernuftigheden, komen ditmaal alle molens uitgebreid aan bod. Een goed verhaal. De betreffende presentatie met begeleidende teksten is te vinden in onze digitale omgeving.

Willy en Cor nemen afscheid als rondleiders. Willy geeft een snel-lezing over de bijzondere Indische lekkernijen die ze heeft meegenomen, en Cor verwent ons met stevige petits-fours. Met een kop koffie is dit een luxe pauze geworden.

In december sluiten we het jaar af, en zijn we actief met vele tochten in het donker.

een huwelijksjubileum met veel familie

Met collega's Peter C en Carel H mag ik vandaag een jubilerende familie rondleiden. Omdat het jubileum-echtpaar zelf heeft aangegeven naar welke locaties we de gasten bij voorkeur moeten leiden, spreken we goed af wie waar begint.
Zo ga ik starten in de wasserij/blekerij, maar niet nadat ik de groep eerst door de Stolp leidt met haar magnifiek gebouwde binnenhooiberg. Via het koopmanshuis komen we dan in de wasserij waar Connie een boeiend verhaal vertelt, en vooral ook laat zien hoe vroeger het personeel het wasproces uitvoerde. Op haar knieeen toont ze ons het zware werk bij de spoelbak, en buiten laat ze met de hoosspaan zien hoe je de was op de bleek nat moest houden.
Via de weegbrug, het urinoir en het Rietveldhuisje komen we bij de papiermolen waar Rolf een goed verhaal houdt over de fabricage van papier uit verknipte lompen katoen. Buiten bekijken we de werking van de watermolen, waarna we verder lopen naar de drukkerij. Helaas is de drukker druk met een paar kinderen die hun zetsel mogen afdrukken, en is die ruimte ook wat krap voor de groep van 20 mensen.

We wandelen de Brabantse buurt in waar we bij de Tilburgse huisjes afscheid van elkaar nemen.

De laatste rondleiding van het zomerseizoen 2012 zit er weer op. De familie blijft nog in het park feesten tot vanavond 2300 uur.

Vrouwen  rondleiders lichting 2003

Met de vakbond door het museum

Vanuit het hele land zijn leden van een vakbond uitgenodigd om een bijeenkomst bij te wonen in het Openluchtmuseum, waaraan ook een lunch en een rondleiding zijn verbonden.

Met vijf rondleiders delen we de groep in brokken, waarbij wordt afgesproken dat Gérard en ik de ongeveer 20 rollatorgangers zullen meevoeren.

Als de drie groepen zonder hulpmiddelen op pad zijn gegaan, blijkt dat er slechts twee rollators meelopen. Gelukkig voegen zich nog enkelen bij ons, zodat G en ik samen een groepje van 6 mensen rondleiden.

Als we starten bij de poldermolen en de stolpboerderij, blijkt al snel hoe interessant het is om elkaar als rondleiders aan te vullen. Wel passen we een basisverdeling toe: ik de Stolp en daarna G de Zaanse Koopmanshuizen. Dan doe ik weer de wasserij/blekerij (de wasvrouw heeft het te druk met bladeren harken, wat ik kan billijken). De weverij in Bedum vertelt haar eigen verhaal met haar enthousiaste medewerkers, en buiten vertelt G over de bouw van deze ambachtshuisjes. Ook aan Hans de smid hoeven we niet veel toe te voegen, en stoelenmatter Henk Meijer probeert ons warm te maken voor een unieke Tsaar Peterstoel die hij in de aanbieding heeft.

Omdat Eef (Evert) van de scheepswerf al sinds 1966 vrijwilliger is bij de vakbond, heeft hij meegeluncht met de groep, en hij mag ons op de scheepswerf het verhaal vertellen van het originele gereedschap. Veel gereedschap heeft Eef zelf gemaakt. Hij is een timmerman uit het goede hout.

We nemen afscheid van de groep, en samen met G drink ik nog een koffie op het zonnige entreeplein.  Edwin Sluijter komt er bij en vertelt ons zijn visie op opbouw en onderhoud van het museum.

Mannen rondleiders lichting 2003

Techniek in het museum

Vandaag vergaderen we met een grote groep rondleiders waarbij zowel alle nieuwe geslaagden alsook een aantal vertrekkende collega's aanwezig zijn. De inhoud van de vergadering is als vanouds terug te vinden in de agenda en in het komende verslag; niet iets voor op een weblog. Wel staan alle verslagen bij BiDoc op de voor ons allen toegankelijke PC: de digitale omgeving voor de rondleiders.

Na de pauze vertelt collega Piet Blok ons op boeiende en zeer terzake kundige wijze over de technieken die in het museum te zien zijn, zoals: aandrijving van karntonnen met rosmolen of hondetredmolen, de kunst van het radmaken, de constructie van boerenkarren en de breedte van heerwegen en andere karrensporen. Om twaalf uur moet Piet helaas stoppen omdat we ons aan de geplande tijd willen houden. Het tweede deel van deze presentatie krijgen we in november te zien. De fraaie Powerpoint-presentatie komt in onze digitale omgeving.

Afscheid van een geridderde rondleidster

Vandaag ontvangt Lies Simon ons (de rondleiders van het NOM)  in het informatiecentrum van Park Sonsbeek. Ze heeft ons uitgenodigd vanwege haar afscheid als museum-rondleidster dat ze niet ongemerkt voorbij wil laten gaan. Een heel mooi initiatief vind ik dat.

Als ieder een plek voor fiets of auto heeft gevonden (lastig daar rond het Watermuseum) zitten we uiteindelijk met ongeveer 25 rondleiders om tafel. Lies stilt onze nieuwsgierigheid even met een vers gedrukte kaart van de Arnhemse bijzondere bomen, maar daarna starten we snel met het actieve programma.
Lies voert ons (nu als Sonsbeek-rondleidster) langs de Jansbeek (of is het de Sonsbeek ?) naar de Tellegenbank en vertelt ons hoe dit fraaie park inclusief park Zijpendaal rond 1900 verworven kon worden door de Gemeente Arnhem. Een gedeelte werd door de directeur van de AKU gekocht en rond 1930 alsnog aan de Gemeente geschonken.
We nemen een kijkje in de in 2008 gerestaureerde ijskelder; een indrukwekkend bouwwerkje waarin veel goed doordacht vernuft is gestopt om een put vol ijsblokken tot 2 jaren koel te kunnen houden. Toen de ijsfabrieken ontstonden werden ijsblokken aan huis gebracht en werden de ijskelders overbodig.
Vervolgens bezoeken we de steile tuin van Sonsbeek met de plateaus (sawa's) die aan rijstvelden doen denken.
Na een kop koffie met een molenbroodje (mmm lekker) bezoeken we met een molenaarsvrouw de naastgelegen watermolen die (net als onze papiermolen) door van boven vallend water wordt aangedreven. Alles wordt in werking gesteld en we klimmen met elkaar naar de molenstenen en naar de draaiende houten raderen (vooral de lange mensen zoals Bea en ik moeten bukken om te voorkomen dat onze schedeldeksels worden afgeramd). De molenaar vertelt een goed verhaal over de vervaardiging van grofkoren, van bloem en van de restproducten (o.a. griesmeel).

Lies bedankt voor dit schitterende kijkje achter de schermen van Sonsbeek.

Met een Japanse TV ploeg door het museum

Op deze donderdag in augustus mag ik Caroline (onze spreekbuis van het museum) vervangen in haar vakantie. Er komt een bekende TV-persoonlijkheid uit Japan naar ons museum die dagelijks in de huiskamers van 130 miljoen Japanners op TV verschijnt, begeleid door een Japanse tolk en haar man, een filmer met zeer geavanceerde apparatuur en een duidelijk zeer ervaren TV-regisseur die precies weet wat hij wil.
Het is de bedoeling een duidelijke en interessante korte film te maken van de bekende TV-dame die ook een goed (en voor Japanners aantrekkelijk) beeld geeft van ons internationaal vermaarde Openluchtmuseum.

Satoko, Wietze en Riki

Bij de hartelijke wederzijdse begroeting al buiten het entreegebouw (ik was al met een bolderkar bij de parkeerplaats i.v.m. apparatuur en statieven), wordt onze Bennie aan het draaiorgeltje aan alle kanten gefilmd uiteraard met de bekende Satoko. De TV-ster blijkt een aardige prima toegankelijke vrouw, en ja, wel mooi natuurlijk.

Na het filmen van begroetingstaferelen op het entreeplein, reizen we met de tram naar Herberg de Hanekamp waar de groep kennis maakt met echte Hollandse pannenkoeken. De TV-camera kruipt bijna in de pannenkoek als daar stroop op wordt gekringeld. Prachtig ook om te zien dat Japanners altijd hun eten delen en ook hier van elkaars pannenkoeken stukken uitwisselen.

Er is maar even tijd voor de zuivelfabriek Freya waar de regisseur voornamelijk geïnteresseerd is in het fraaie loopwerk van de draaiende wielen en banden. De werkende stoommachine komt er bekaaid af.

Precies om 1400 uur komt een bruidspaar aan met de tram bij het kerkje en dat wilde het TV-team persé filmen. Het duurt drie trams voor er een bruidspaar uitstapt maar dan gaan alle remmen los en worden zowel bruidspaar als de omgeving van het kerkje uitgebreid gefilmd. Voor mij verrassend is dat zowel de regisseur alsook  TV-ster Satoko graag willen dat ik naast haar loop in allerlei scenes waarbij we dan over het museum praten en soms over haar en mijn leven.  Omdat het Japanse TV is worden echter in de meeste scènes de beide Japans sprekende dames (ster en tolk) samen wandelend gefilmd. Vaak heb ik dan voorafgaand in het Engels of Nederlands met de tolk gesproken over de ervaringen die men met de Japanse kijkers wil delen.

Joop komt op het afgesproken tijdstip aanrijden met een prachtige boerenrijtuig met twee ingespannen paarden. Satoko, de tolk en ik mogen instappen en we paraderen over het grote pad naar de Zaanse Buurt terwijl we aan alle kanten worden gefilmd.

Vanaf het Zaanse Plein lopen we naar Staphorst over de brug van Ouderkerk. Tot mijn  enorme vreugde is Rolf er juist in geslaagd om zowel de paltrokmolen als de poldermolen aan het draaien te krijgen zodat de filmcamera's even overuren draaien op deze plek.

In Staphorst heeft Riki de dag van haar leven als Satoko en de regisseur aandringen op het aankleden van onze TV-ster in dezelfde kleding als die Riki draagt. De Japanners overtuigen me met de de uitspraak dat dit de absolute topper op de Japanse TV zal zijn.  Men neemt zeer uitgebreid de tijd om zowel binnen als buiten veel te filmen. En dan word ik toch wat verlegen als Satoko ook met haar privé toestel een foto van ons beiden laat maken. Uiteindelijk stuurt ze me die vanuit een Brussels hotel alvast op zodat ik die hier in dit bericht kan plaatsen.

Nadat we terug zijn op het entreeplein komt de regisseur nog met een uitbreiding van het programma: hij wil ook nog aan de voet staan van de Delftse stellingmolen. Ook daar een paar mooie shots en via de wasserij lopen we naar het Zaanse Plein. Mijn pogingen om nog even de wasserij in te gaan worden door de regisseur geblokkeerd. Hij wil persé nu naar de souvernirs-winkel van Zus en Jet.

In Zus&Jet worden de meest vreemde souvenirs gefilmd. Ik kan  en wil dat niet tegenhouden: dit is wat men de Japanse TV-kijkers wil laten zien.  Er wordt ingezoomd op borstels zonder steel en op oude potten pannetjes en schildjes. Ik laat het maar even over me heen gaan. Wie weet wat een bijzondere film dit gaat opleveren.

In de entreehal nemen we afscheid alsof we inmiddels goed vrienden zijn en de heerlijke ervaringen van deze bijzondere dag denderen nog lang na in mijn hoofd.
Nu maar afwachten of we er spoedig een film van te zien zullen krijgen.

Begeleider, Satoko, Riki, tolk Ruriko Aoki en Wietze