Vandaag mag ik een bruidspaar met haar bruiloftsgasten begeleiden tijdens een onderdeel van de feestdag.
Ze zijn juist getrouwd en bij de tramremise worden nog wat mooie plaatjes geschoten van bruid en bruidegom voor de GETA75 trouwtram.
De prachtige jonge bruid is schitterend gekleed in het wit maar wel wat dun voor het schrale weer. Gelukkig omarmt de bruidegom haar regelmatig stevig tussen de fotosessies door. Omdat ook de gasten veelal slechts gekleed gaan in een colbertje, costuum of jurk beloof ik de ceremoniemeester een aantal verwarmende tussenstops.
Van de remise dus snel gewandeld naar de smederij waar Hans (met zijn karakteristieke lange baard) haarfijn aanvoelt wat de bedoeling is. Bruid en bruidegom mogen achter de ketting tot vlak bij het warme vuur gaan staan terwijl Hans een feestelijke spijker voor hen smeedt.
Het hele gezelschap warmt snel op en we lopen via het met Kerstkramen gevulde Zaanse Plein naar de ophaalbrug van Ouderkerk waar enkele bruidsfoto's en groepsfoto's gemaakt worden. Intussen kan ik als rondleider wat vertellen over de vier molens die hier te zien zijn, hoe er mee gewerkt werd en wat ze voor onze welvaart hebben betekend.
Omdat eenieder al weer snel is afgekoeld wandelen we snel door naar de Stolp boerderij waar men zich even kan vergapen aan de schitterende hooischuur waaromheen de boerderij is gebouwd. Zowaar is er een gast bij die me kan vertellen dat de ingebouwde stenen uitstulpingen bedsteden zijn. Meestal heeft men geen idee wat het kan zijn. Na ons bezoek aan deze familie Twuyver in de 18de eeuw, moeten we nog eenmaal door de koude wandelen maar dan bereiken we al snel het bruiloftsdiner in de Kasteelboerderij. De gasten zullen nog tot na middernacht doorfeesten en dan afsluiten met een bordje boerenkool met worst (zo lees ik in de reservering).
Na deze mooi ervaring als begeleidend rondleider, haast ik me naar het kerkje in Schaarsbergen waar een kwartier geleden mijn koor Volver al is begonnen met het zingen van het Kerstconcert. Na twee nummers voeg ik me snel tussen de koorleden en ik sta tien minuten na de rondleiding al weer mee te zingen in de warme kerk.
zaterdag 14 december 2013
donderdag 14 november 2013
Teambuilding in het laagseizoen
Het is een stralend zonnige dag op deze herfstwoensdag in het laagseizoen. In het museumpark is het behoorlijk druk met allerlei groepen van bedrijven en ook nog vele wandelaars die op het mooie weer afkomen.
Ook een gezondheidsdienst voor dieren is de hele dag actief met een teambuildingsdag, en met drie rondleiders kunnen we drie teams een deel van het park laten zien. In de winter hebben we een sleutelbos bij ons zodat we ook met de groep enkele objecten binnen kunnen gaan. Normaliter zijn alle gebouwen in het laagseizoen gesloten.
Vanaf vertrekpunt de Hanekamp loop ik met mijn groep naar het schooltje van Lhee (ook even naar binnen dus) en via Zeijen naar de plaggenhut die niet uit Drenthe maar uit Groningen komt (was ik even vergeten). Verbazing alom bij het binnentreden van de hut en altijd weer mooi om te kunnen vertellen dat de hut er in één nacht moest staan omdat je anders de boel weer moest afbreken van de veldwachters.
Via Damwoude Beerta Midlum en Freija lopen we naar de remise en de VGL-loods. Via de ambachtsbuurt naar het Zaanse Plein waar ik bij de Koopmanswoning mijn verhaal kwijt kan over de dubbele buurt en de overtuin die er na een grote brand kon komen.
Op de ophaalbrug van Ouderkerk zijn alle molens goed zichtbaar en geinteresseerd volgt men mijn betoog over de paltrok, de vijzelpoldermolen, de standerdmolen en de Delftse stellingmolen en de invloed daarvan op onze welvaart in de Gouden Eeuw.
De stolp uit Zuid-Scharwoude gaan we "uiteraard" binnen en eenmaal in de grote vierkante hooischuur hoef ik weinig te zeggen. Een van de groepsleden weet gelukkig ook dat de vreemde steenklompen hier, de in de hooiberg gebouwde bedsteden zijn van de omliggende vertrekken.
Na vele dankzeggingen vertrekt de groep naar de Hoeferzaal waar de volgende meeting wacht.
Ook een gezondheidsdienst voor dieren is de hele dag actief met een teambuildingsdag, en met drie rondleiders kunnen we drie teams een deel van het park laten zien. In de winter hebben we een sleutelbos bij ons zodat we ook met de groep enkele objecten binnen kunnen gaan. Normaliter zijn alle gebouwen in het laagseizoen gesloten.
Vanaf vertrekpunt de Hanekamp loop ik met mijn groep naar het schooltje van Lhee (ook even naar binnen dus) en via Zeijen naar de plaggenhut die niet uit Drenthe maar uit Groningen komt (was ik even vergeten). Verbazing alom bij het binnentreden van de hut en altijd weer mooi om te kunnen vertellen dat de hut er in één nacht moest staan omdat je anders de boel weer moest afbreken van de veldwachters.
Via Damwoude Beerta Midlum en Freija lopen we naar de remise en de VGL-loods. Via de ambachtsbuurt naar het Zaanse Plein waar ik bij de Koopmanswoning mijn verhaal kwijt kan over de dubbele buurt en de overtuin die er na een grote brand kon komen.
Op de ophaalbrug van Ouderkerk zijn alle molens goed zichtbaar en geinteresseerd volgt men mijn betoog over de paltrok, de vijzelpoldermolen, de standerdmolen en de Delftse stellingmolen en de invloed daarvan op onze welvaart in de Gouden Eeuw.
De stolp uit Zuid-Scharwoude gaan we "uiteraard" binnen en eenmaal in de grote vierkante hooischuur hoef ik weinig te zeggen. Een van de groepsleden weet gelukkig ook dat de vreemde steenklompen hier, de in de hooiberg gebouwde bedsteden zijn van de omliggende vertrekken.
Na vele dankzeggingen vertrekt de groep naar de Hoeferzaal waar de volgende meeting wacht.
woensdag 23 oktober 2013
Geschiedenis in voortgezet onderwijs plus canonvensters
Vandaag een interessante rondleidersbijeenkomst. Na het vergadergedeelte (niet bestemd voor deze weblog) houdt geschiedenisleraar T. de B. op een bevlogen manier een boeiend verhaal over de geschiedenislessen in het voortgezet onderwijs en over de plaats van de canonvensters daarin. Na mijn middelbare schooltijd (pakweg 1965) heb ik me niet meer in het geschiedenis-onderwijs verdiept. Zodoende komt dit verhaal, voorzien van powerpoint en handouts, binnen als een extra dik nummer van het Historisch Magazine. De vensters gaan voor me leven, net als de tijdperken van hunebedden tot heden.
Ach was ik maar geschiedenis gaan studeren indertijd. Gelukkig leren we ook hoe we de diverse leerling- groepen kunnen boeien tijdens een rondleiding. In het voorjaar volgt nog een sessie.
Van hieruit nogmaals dank aan de heer T. de B.
Ach was ik maar geschiedenis gaan studeren indertijd. Gelukkig leren we ook hoe we de diverse leerling- groepen kunnen boeien tijdens een rondleiding. In het voorjaar volgt nog een sessie.
Van hieruit nogmaals dank aan de heer T. de B.
donderdag 10 oktober 2013
2 rondleidingen met veel ouderen
Vandaag zweeft een engel boven het museum: de hele dag is vreselijke regen voorspeld en er valt zelfs geen drup; de zon schijn uitbundig en het is heerlijk wandelweer.
Allereerst verdelen we met 3 rondleiders de PlusBus Groep die ditmaal uit de Brabantse Kempen komt. Omdat er veel rollators en rolstoelen zijn kunnen we helaas niet naar de Brabantse buurt want er rijdt slechts één tram waarmee dat mogelijk is en daar kunnen maximaal 2 rolstoelen in. Wandelen is geen optie voor deze groep. Toch wordt het een voor ieder heerlijke rondleiding.
Met mij loopt vandaag ook de nieuwe rondleider Jeroen Salemink mee (ex tram) die een goed klankbord is en ook de achterhoede in de gaten houdt en daar prima gesprekken mee voert.
We starten in Staphorst, eerst op de deel, later in het woongedeelte. De nieuwe blonde presentatiemedewerkster die ik nog niet kende vertelt op boeiende wijze over rouwkleding en feestkleding en wanneer deze precies gedragen werd en nog wordt. Na een kijkje bij het venstervrijen, gaan we door naar de Stolp waar de gruppenstal (in Brabant dus groepstal) in het oog valt. De hooiberg in het midden is weer de topper met de van baksteen ingebouwde bedsteden.
Via de brug van Ouderkerk en enige uitleg over de aanwezige molens, komen we in de dubbele Zaanse buurt bij het Heerenhuis en bij het bakkertje. De heerlijke geuren lokken ons voor even naar binnen terwijl enkelen helaas ook kiezen voor Zus en Jet waar ik liever niet kom tijdens een rondleiding omdat er veel tijd mee heen gaat waar slechts enkelen gebruik van maken.
Wilma is druk met een stelletje in de wasserij dus ik mag zelf het verhaal vertellen over Gehrels en de wascultuur in de 18de 19de en begin twintigste eeuw.
In de middag zijn we met 10 rondleiders met tijdens de rondleidingen twee HollandRama voorstellingen die we moeten inpassen. Even lastig, maar met 5 groepjes wandelen we toch direct naar HollandRama terwijl de andere vijf groepen alvast een rondleiding geven en daarna een HollandRama rit doen.
Als HollandRama is afgelopen blijkt het terugvormen van de afgesproken groepjes lastiger dan gedacht; ik heb het idee dat nogal wat mensen besloten zelf door het park te gaan lopen. In ieder geval is mijn clubje bijna gehalveerd als we starten vanuit het entreepavljoen.
In de rosoliemolen worden we verrast door een prima verhaal van de oliemolenaar inclusief even het luide gestamp van de heipalen. Omdat de vele groepjes de omliggende locaties bevolken, rijden we met de tram naar Dingenliefde vanwaaruit we het Groene Kruis bezoeken: een groot succes met veel Aha-Erlebnisse.
Ook Krawinkel en de Tilburgse huisjes vallen in de smaak, waarna een proefglaasje echte juist gebrouwen Herfstbock goed valt.
Na een mooie demo van Judy in de papiermolen is het genoeg en ik laat bij het urinoir van Deventer een tevreden groep achter die in alle richtingen in kleine clubjes verder wandelt door ons museum.
Daarna in de kantine nog een vergaderingetje met Ton Jansen over de Koningskeuze-week en deze opa kan weer worden opgeveegd voor de avond. Gelukkig heeft Con thuis een heerlijke zuurkoolmaaltijd bereid en snort al snel de houtkachel in de woonkamer.
Allereerst verdelen we met 3 rondleiders de PlusBus Groep die ditmaal uit de Brabantse Kempen komt. Omdat er veel rollators en rolstoelen zijn kunnen we helaas niet naar de Brabantse buurt want er rijdt slechts één tram waarmee dat mogelijk is en daar kunnen maximaal 2 rolstoelen in. Wandelen is geen optie voor deze groep. Toch wordt het een voor ieder heerlijke rondleiding.
Met mij loopt vandaag ook de nieuwe rondleider Jeroen Salemink mee (ex tram) die een goed klankbord is en ook de achterhoede in de gaten houdt en daar prima gesprekken mee voert.
We starten in Staphorst, eerst op de deel, later in het woongedeelte. De nieuwe blonde presentatiemedewerkster die ik nog niet kende vertelt op boeiende wijze over rouwkleding en feestkleding en wanneer deze precies gedragen werd en nog wordt. Na een kijkje bij het venstervrijen, gaan we door naar de Stolp waar de gruppenstal (in Brabant dus groepstal) in het oog valt. De hooiberg in het midden is weer de topper met de van baksteen ingebouwde bedsteden.
Via de brug van Ouderkerk en enige uitleg over de aanwezige molens, komen we in de dubbele Zaanse buurt bij het Heerenhuis en bij het bakkertje. De heerlijke geuren lokken ons voor even naar binnen terwijl enkelen helaas ook kiezen voor Zus en Jet waar ik liever niet kom tijdens een rondleiding omdat er veel tijd mee heen gaat waar slechts enkelen gebruik van maken.
Wilma is druk met een stelletje in de wasserij dus ik mag zelf het verhaal vertellen over Gehrels en de wascultuur in de 18de 19de en begin twintigste eeuw.
In de middag zijn we met 10 rondleiders met tijdens de rondleidingen twee HollandRama voorstellingen die we moeten inpassen. Even lastig, maar met 5 groepjes wandelen we toch direct naar HollandRama terwijl de andere vijf groepen alvast een rondleiding geven en daarna een HollandRama rit doen.
Als HollandRama is afgelopen blijkt het terugvormen van de afgesproken groepjes lastiger dan gedacht; ik heb het idee dat nogal wat mensen besloten zelf door het park te gaan lopen. In ieder geval is mijn clubje bijna gehalveerd als we starten vanuit het entreepavljoen.
In de rosoliemolen worden we verrast door een prima verhaal van de oliemolenaar inclusief even het luide gestamp van de heipalen. Omdat de vele groepjes de omliggende locaties bevolken, rijden we met de tram naar Dingenliefde vanwaaruit we het Groene Kruis bezoeken: een groot succes met veel Aha-Erlebnisse.
Ook Krawinkel en de Tilburgse huisjes vallen in de smaak, waarna een proefglaasje echte juist gebrouwen Herfstbock goed valt.
Na een mooie demo van Judy in de papiermolen is het genoeg en ik laat bij het urinoir van Deventer een tevreden groep achter die in alle richtingen in kleine clubjes verder wandelt door ons museum.
Daarna in de kantine nog een vergaderingetje met Ton Jansen over de Koningskeuze-week en deze opa kan weer worden opgeveegd voor de avond. Gelukkig heeft Con thuis een heerlijke zuurkoolmaaltijd bereid en snort al snel de houtkachel in de woonkamer.
woensdag 2 oktober 2013
Buitenlandse voetbalgasten
Soms komt een groep als verrassing. Een als Engelstalig aangekondigde groep blijkt te bestaan uit voetbalvertegenwoordigers uit Engeland, Griekenland en Albanie, met Nederlandse begeleiding. De Grieken en Albanezen verstaan geen woord Engels wordt me al direct ingefluisterd.
Gelukkig is men sterk in voor een rondje Nederland zonder veel vertellingen.
Na een start op entreeplein met enerzijds aandacht voor de juist gebouwde Amsterdamse Westerstraat en anderzijds de blauwe boerderij van Harreveld, wandelen we naar Staphorst waar het venstervrijen in alle talen duidelijk is. Ook het verschil tussen de potstal hier, en de gruppenstal in de Stolp, komt goed over.
Voor de Stolp even een kort verhaal over de beide zichtbare molens (paltrok en vijzelpomp) en het belang van deze machines voor het Nederland van de 17de en volgende eeuwen.
Na de ophaalbrug en het koopmanshuis gaan we even binnen in de geurige wereld van de bakkerij. En dan de scheepstimmerwerf en het huisje van Marken. We blijven niet te lang bij Eef die graag hele verhalen in het Nederlands vertelt, en we komen bij de smid die voor een van de gasten een mooie spijker smeedt; ook hier een feest van geuren en beelden, en dus internationaal.
In de VGL loods kunnen 4 mannen in de koets waar er halverwege eentje uit wil stappen maar de deur blijkt tussentijds niet te openen; een ongewenste situatie die ik zal aankaarten.
Bij de witte GETA tram in de zon maken we een groepsfoto en we lopen door de remise langs de grote foto''s van de verwoestingen uit de 2e wereldoorlog.
Met de pendelende tram rijden we mee tot het Kindererf en we bezoeken de brouwerij waar we de verse Herfstbok mogen proeven. Ik heb niet gevraagd of er alcoholvrije islamitische bezoekers bij zijn maar het lijkt geen probleem: ieder drinkt graag een glaasje.
Via de papiermolen komen we terug in het Entreegebouw waar in de Hoeferzaal koffie met gebak staat te wachten.
Gelukkig is men sterk in voor een rondje Nederland zonder veel vertellingen.
Na een start op entreeplein met enerzijds aandacht voor de juist gebouwde Amsterdamse Westerstraat en anderzijds de blauwe boerderij van Harreveld, wandelen we naar Staphorst waar het venstervrijen in alle talen duidelijk is. Ook het verschil tussen de potstal hier, en de gruppenstal in de Stolp, komt goed over.
Voor de Stolp even een kort verhaal over de beide zichtbare molens (paltrok en vijzelpomp) en het belang van deze machines voor het Nederland van de 17de en volgende eeuwen.
Na de ophaalbrug en het koopmanshuis gaan we even binnen in de geurige wereld van de bakkerij. En dan de scheepstimmerwerf en het huisje van Marken. We blijven niet te lang bij Eef die graag hele verhalen in het Nederlands vertelt, en we komen bij de smid die voor een van de gasten een mooie spijker smeedt; ook hier een feest van geuren en beelden, en dus internationaal.
In de VGL loods kunnen 4 mannen in de koets waar er halverwege eentje uit wil stappen maar de deur blijkt tussentijds niet te openen; een ongewenste situatie die ik zal aankaarten.
Bij de witte GETA tram in de zon maken we een groepsfoto en we lopen door de remise langs de grote foto''s van de verwoestingen uit de 2e wereldoorlog.
Met de pendelende tram rijden we mee tot het Kindererf en we bezoeken de brouwerij waar we de verse Herfstbok mogen proeven. Ik heb niet gevraagd of er alcoholvrije islamitische bezoekers bij zijn maar het lijkt geen probleem: ieder drinkt graag een glaasje.
Via de papiermolen komen we terug in het Entreegebouw waar in de Hoeferzaal koffie met gebak staat te wachten.
woensdag 18 september 2013
Metselen is een mooi vak
Na enkele rondleidingen met ouderen op 2 en 6 september, mocht ik vandaag een groep mannen (en enkele vrouwen) rondleiden van een organisatie die stenen verwerkt en verlijmt in debouw. Logisch dat mijn rondgang start bij De Muur. Na een korte inleiding reik ik alle deelnemers de bekende folder uit die over de Muur in onze entree beschikbaar is. Daar zijn deze mensen erg blij mee omdat alle in de muur verwerkte steensoorten en metselverbanden erin staan vermeld inclusief de leveranciers en sponsors. Uiteraard blijven ook de functie van de muur en de bedoelingen van architecte Janine Houben niet onvermeld.
Om niet in de muur te verdrinken stappen we na 10 minuten verder naar de Westerstraat waar de muren tegen een betonskelet gemetseld zijn. Ook het Turkenpension en het Jordaans café blijken boeiend.
Via de gevlochten voorgevel van Harreveld lopen we door naar de Stolp waar we naast de schitterende bouw aan de buitenkant, vooral ook de hooiberg in het binnenste van de boerderij bewonderen met de fraai ingemetselde bedsteden. Via de brug van Ouderkerk, en een kort verhaal over de zichtbare molens en hun belang voor Nederland, komen we bij de Koopmanswoning van Honig en de veelkleurige binnenplaats aan de Zaan. Bij de bakker hebben we geluk: de takkenoven staat open en menigeen is verbaasd dat het baksel in dezelfde ovenruimte wordt gebakken als waar de takken hebben gebrand. Boeiend en het ruikt hier overheerlijk.
Na een bezoek aan de scheepsreparatiewerf en het huisje van Marken, mag ik van Wilma zelf een verhaal afsteken in de wasserij. Ja dat is me op het lijf geschreven na zoveel jaren afkijken en afluisteren bij Con.
\
Via de smid en de VGL-loods (in stukken gezaagd metselwerk) komen we bij de remise die als enig bouwwerk in het museum "nep" is, want nagebouwd van foto's. Met de tram (die de andere kant op rijdt vandaag) arriveren we via het Kindererf bij de Hanekamp waar een lunch wacht voor deze geboeide groep mensen die me uitgebreid bedankt. Ik houd een prima gevoel over aan deze rondleiding.
Om niet in de muur te verdrinken stappen we na 10 minuten verder naar de Westerstraat waar de muren tegen een betonskelet gemetseld zijn. Ook het Turkenpension en het Jordaans café blijken boeiend.
Via de gevlochten voorgevel van Harreveld lopen we door naar de Stolp waar we naast de schitterende bouw aan de buitenkant, vooral ook de hooiberg in het binnenste van de boerderij bewonderen met de fraai ingemetselde bedsteden. Via de brug van Ouderkerk, en een kort verhaal over de zichtbare molens en hun belang voor Nederland, komen we bij de Koopmanswoning van Honig en de veelkleurige binnenplaats aan de Zaan. Bij de bakker hebben we geluk: de takkenoven staat open en menigeen is verbaasd dat het baksel in dezelfde ovenruimte wordt gebakken als waar de takken hebben gebrand. Boeiend en het ruikt hier overheerlijk.
Na een bezoek aan de scheepsreparatiewerf en het huisje van Marken, mag ik van Wilma zelf een verhaal afsteken in de wasserij. Ja dat is me op het lijf geschreven na zoveel jaren afkijken en afluisteren bij Con.
\
Via de smid en de VGL-loods (in stukken gezaagd metselwerk) komen we bij de remise die als enig bouwwerk in het museum "nep" is, want nagebouwd van foto's. Met de tram (die de andere kant op rijdt vandaag) arriveren we via het Kindererf bij de Hanekamp waar een lunch wacht voor deze geboeide groep mensen die me uitgebreid bedankt. Ik houd een prima gevoel over aan deze rondleiding.
vrijdag 19 juli 2013
Dromen in Deventer
Van Gerard Beltman kreeg ik bijgaand verhaal, geïnspireerd op ons uitstapje naar Deventer op 19 juli 2013.
Onlangs was ik in Deventer. Een dagje uit met de rondleiders van het Nederlands Openluchtmuseum. Een gelukkige keus: boekenstad Deventer met haar rijke geschiedenis. Wel besteed aan een groep veelweters als de onze.
Vanwege een sportblessure was ik tijdelijk moeilijk ter been zodat ik maar een gedeelte van het program kon meemaken. Staande bij de Lebuïnuskerk hoorde ik van een meneer van het Gilde dat de crypte van deze oude kerk tot voor kort bij aandachtige bestudering te zien was in onze paspoorten. Tot voor kort, want sinds de seculariseringsgolf ook de wetgevende macht op het Binnenhof heeft bereikt wordt elke religieuze afbeelding geweerd… Onze volksvertegenwoordigers (hier spreek ik en niet de meneer van het Gilde) plakken het adagium scheiding van kerk en staat op allerlei, zonder blijkbaar de historische betekenis van die belangrijke verworvenheid te kennen. Maar goed, we zitten met al die verlichte paarsen en liberalen (al dan niet zesenzestig) en we zullen het er mee moeten doen.
Elk nadeel heb z’n voordeel, ook een blessure, ik heb dus op eigen houtje wat rondgekeken en locale geschiedenis zitten snuiven op een terrasje.
En nu weet ik waarom Deventer zich zo graag afficheert als boekenstad. Zeker, vanwege die overweldigende boekenmarkt op de eerste zondag in augustus. Maar waarom kwamen ze juist in dit provinciestadje op de idee van zo’n happening? Dat is omdat Deventer al een boekenstad was geworden door Geert Grote, een groot verzamelaar van geschriften, en de broeders van het gemene leven. Hun heer Florenshuis was een belangrijk centrum van afschrijvers. In de vijftiende eeuw stimuleerden de moderne devoten het lezen van religieuze teksten in de volkstaal. Zo rond 1473 was de firma Paffraet in Deventer de productiefste drukker in de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden. In 1485 hadden ze al 81 boeken gedrukt met een gezamenlijke omvang van ongeveer 18000 (!) pagina’s. De grote Hegius, een belangrijke vertegenwoordiger van het opkomend humanisme , kwam in Deventer wonen en nam zijn intrek bij… de familie Paffraet!! De Latijnse School had een grote aantrekkingskracht, bijv. op Thomas van Kempen, en op Geert Grote natuurlijk. De eminenste leerling in Deventer was ene Erasmus, jawel onze latere Desiderius uit Rotterdam. Hij laafde aan de voeten van Hegius zijn intellectuele dorst. Het was hier in Deventer dat de moderne devotie en het humanisme samenkwamen. Ook grote geesten als Rudolf Agricola en Wessel Gansfort hoorden tot het netwerk van Hegius en Erasmus. Input genoeg voor de drukkers van Pafraet! Later, in de 16e eeuw nam Antwerpen de rol als centrum van boekdruk over van ons stadje. Maar toch wordt dan in Deventer nog het een en ander gedrukt van een andere opkomende stroming in die gistende tijd: werken van de doperse stroming van eindtijdprofeet Melchior Hofman.
Wat een rijkdom: Lebuinus – Latijnse School - Geert Grote –Moderne Devotie –Alexander Hegius –Desiderius Erasmus…
En dan zijn we er nog niet: eeuwen later is er die andere lichtende ster die hier haar jeugd doorbracht, verhuisde naar Amsterdam en ons dagboeknotities en brieven naliet, getuigend van een welhaast onpeilbare spiritualiteit, ik bedoel: Hetty Hillesum.
Eens reisde ik naar Parijs, mijn hoofd vol van het Louvre, het Centre Pompidou, de Notre Dame en Sacré-Coeur. Voor een van mijn metgezellen was dit allemaal van geen betekenis. Voor mij, zei hij, is Parijs: Roland Garros. Hij zou en hij moest de heilige grond van dat tennispark zien en betreden. Verdere verlangens of plannen had hij niet.
Ook voor die bezoekers heeft Deventer veel in de aanbieding: wie herinnert zich niet de wereldrecords van Fred Anton Maier, de triomfen van Ard en Keessie, de vele EK’s en WK’s verreden op die roemruchte maar helaas afgebroken kunstijsbaan aan de IJssel? En wat te denken van de Adelaarshorst, al sinds 1920 (!) bespeeld door Go Ahead, bij herhaling kampioen van Nederland en juist dit seizoen terug op het hoogste niveau. Wie weet, misschien beleven we nog eens Europees voetbal op het kunstgras van onze boekenstad. Want zoals ik las op een deur in de binnenstad: wie niet gelooft in dromen is geen realist.
Waarvan akte!
GeBe
Onlangs was ik in Deventer. Een dagje uit met de rondleiders van het Nederlands Openluchtmuseum. Een gelukkige keus: boekenstad Deventer met haar rijke geschiedenis. Wel besteed aan een groep veelweters als de onze.
Vanwege een sportblessure was ik tijdelijk moeilijk ter been zodat ik maar een gedeelte van het program kon meemaken. Staande bij de Lebuïnuskerk hoorde ik van een meneer van het Gilde dat de crypte van deze oude kerk tot voor kort bij aandachtige bestudering te zien was in onze paspoorten. Tot voor kort, want sinds de seculariseringsgolf ook de wetgevende macht op het Binnenhof heeft bereikt wordt elke religieuze afbeelding geweerd… Onze volksvertegenwoordigers (hier spreek ik en niet de meneer van het Gilde) plakken het adagium scheiding van kerk en staat op allerlei, zonder blijkbaar de historische betekenis van die belangrijke verworvenheid te kennen. Maar goed, we zitten met al die verlichte paarsen en liberalen (al dan niet zesenzestig) en we zullen het er mee moeten doen.
Elk nadeel heb z’n voordeel, ook een blessure, ik heb dus op eigen houtje wat rondgekeken en locale geschiedenis zitten snuiven op een terrasje.
En nu weet ik waarom Deventer zich zo graag afficheert als boekenstad. Zeker, vanwege die overweldigende boekenmarkt op de eerste zondag in augustus. Maar waarom kwamen ze juist in dit provinciestadje op de idee van zo’n happening? Dat is omdat Deventer al een boekenstad was geworden door Geert Grote, een groot verzamelaar van geschriften, en de broeders van het gemene leven. Hun heer Florenshuis was een belangrijk centrum van afschrijvers. In de vijftiende eeuw stimuleerden de moderne devoten het lezen van religieuze teksten in de volkstaal. Zo rond 1473 was de firma Paffraet in Deventer de productiefste drukker in de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden. In 1485 hadden ze al 81 boeken gedrukt met een gezamenlijke omvang van ongeveer 18000 (!) pagina’s. De grote Hegius, een belangrijke vertegenwoordiger van het opkomend humanisme , kwam in Deventer wonen en nam zijn intrek bij… de familie Paffraet!! De Latijnse School had een grote aantrekkingskracht, bijv. op Thomas van Kempen, en op Geert Grote natuurlijk. De eminenste leerling in Deventer was ene Erasmus, jawel onze latere Desiderius uit Rotterdam. Hij laafde aan de voeten van Hegius zijn intellectuele dorst. Het was hier in Deventer dat de moderne devotie en het humanisme samenkwamen. Ook grote geesten als Rudolf Agricola en Wessel Gansfort hoorden tot het netwerk van Hegius en Erasmus. Input genoeg voor de drukkers van Pafraet! Later, in de 16e eeuw nam Antwerpen de rol als centrum van boekdruk over van ons stadje. Maar toch wordt dan in Deventer nog het een en ander gedrukt van een andere opkomende stroming in die gistende tijd: werken van de doperse stroming van eindtijdprofeet Melchior Hofman.
Wat een rijkdom: Lebuinus – Latijnse School - Geert Grote –Moderne Devotie –Alexander Hegius –Desiderius Erasmus…
En dan zijn we er nog niet: eeuwen later is er die andere lichtende ster die hier haar jeugd doorbracht, verhuisde naar Amsterdam en ons dagboeknotities en brieven naliet, getuigend van een welhaast onpeilbare spiritualiteit, ik bedoel: Hetty Hillesum.
Eens reisde ik naar Parijs, mijn hoofd vol van het Louvre, het Centre Pompidou, de Notre Dame en Sacré-Coeur. Voor een van mijn metgezellen was dit allemaal van geen betekenis. Voor mij, zei hij, is Parijs: Roland Garros. Hij zou en hij moest de heilige grond van dat tennispark zien en betreden. Verdere verlangens of plannen had hij niet.
Ook voor die bezoekers heeft Deventer veel in de aanbieding: wie herinnert zich niet de wereldrecords van Fred Anton Maier, de triomfen van Ard en Keessie, de vele EK’s en WK’s verreden op die roemruchte maar helaas afgebroken kunstijsbaan aan de IJssel? En wat te denken van de Adelaarshorst, al sinds 1920 (!) bespeeld door Go Ahead, bij herhaling kampioen van Nederland en juist dit seizoen terug op het hoogste niveau. Wie weet, misschien beleven we nog eens Europees voetbal op het kunstgras van onze boekenstad. Want zoals ik las op een deur in de binnenstad: wie niet gelooft in dromen is geen realist.
Waarvan akte!
GeBe
Abonneren op:
Posts (Atom)