Evacuatierondleiding 1 september 2021

 Na de slag om Arnhem in september 1944 zijn ongeveer 600 Arnhemmers na de verplichte evacuatie uit de stad, tijdelijk gehuisvest in het Nederlands Openluchtmuseum.

Deze slag is inmiddels meer dan 75 jaar geleden en juist in de eerste septembermaand  na corona besteden we extra aandacht aan de evacuees in ons museum.

De vrije rondleidingen in het weekend en op de woensdagen zijn zgn. evacuatie rondleidingen.

Op woensdag 1 september mag ik de aftrap doen met de eerste vrije rondleiding van dit type. RIO Annemiek loopt vandaag met me mee; hopelijk kan ze ook binnenkort beginnen.

Even wennen voor de bezoekers dat de vrije rondleiding dit specifieke onderwerp heeft maar ook al direct melden zich enkele bezoekers die speciaal hiervoor gekomen zijn.

Na een korte inleiding over de rondleiding die gaat volgen en over het ontstaan van het museum, ga ik met de groep van 8 bezoekers (meer is helaas nog niet toegestaan dus niet alle belangstellenden kunnen mee) naar de rand van de vijver bij de ophaalbrug, waar de dames in de oorlog de was deden en waar de mannen zich wasten, zo is te zien op de foto's die ik bij me heb in het boekje "Gesloten wegens bewoning". 

Hierna op naar het huisje van Marken dat in de oorlog dienst deed als winkeltje voor eerste levensbehoeften (vaak wat aardappelen en groente).

In de Zaanse buurt vertel ik het verhaal over de apotheek die boven het huidige Chinees restaurant aldaar gevestigd was en waarvan de sporen nog steeds te vinden zijn in en op de balken van het dak.

Na een sfeer-uitstap in de wasserij van Overveen (niet alles hoeft evacuatie-gerelateerd te zijn), loop ik door naar de Delftse Molen waar we de evacuatie expositie bekijken op de begane grond. Een indrukwekkend verhaal met indrukwekkende foto's. De nazi's hebben na de evacuatie de hele stad huis voor huis leeg geroofd.

We eindigen bij het monument voor de vermoorde verzetsstrijder Zwiers.

Een emotionele start voor mij van deze specifieke rondleidingen.

Vrije rondleidingen op 9 en 11 augustus 2021

Het gaat weer steeds beter met de bezoekersaantallen deze zomer, en dus groeit ook weer de belangstelling voor de vrije rondleidingen. Op maandag 9 en woensdag 11 augustus loop ik beide keren met een groep van 12 bezoekers, terwijl een groepsgrootte 8 mensen mag bedragen. In beide gevallen gaat het om grote families/gezinnen die ten opzichte van elkaar geen afstand hoeven te houden. Daarbij dan nog enkele kinderen en een enkele losse bezoeker, en je zit zo aan de 12. Op deze manier mag het dan toch nog. In beide gevallen leidt de rondleiding tot een energieke beleving met veel vragen en ook veel humor en lachen. We genieten beide keren van de overtuigende presentatie van meesterbakker Martin terwijl hij gewoon brooddeeg staat te rollen met museumbier, en de takken over heet stookt met wilgentakken. Hier merk je dat we niet alleen kunnen zien, horen en voelen, maar vooral ook ruiken. De bakkerij is een van mijn favoriete locaties geworden, nipt gevolgd door de wasserij waar nog steeds een redelijk grote groep naar binnen kan. Beide keren eindig ik bij de rondleidershalte tegenover ons Deventer urinoir (met applaus waar ik een heerlijke opdoffer van krijg) en leg ik uit hoe de bezoekers de rest van het park kunnen bezoeken.

Vrije rondleiding in een druk museum

 Vandaag een vrije rondleiding waar direct een Rotterdamse familie van 9 mensen plus kinderen op af komt. Eigenlijk één teveel in de coronatijd maar vooruit dan maar als goed afstand wordt gehouden. Uiteindelijk haakt nog een vrouw uit Nijmegen aan die helemaal weg is van de Anansi verhalen.

Na een korte inleiding over ons museum loop ik Staphorst binnen dat niet bezet is vandaag waardoor het moet kunnen met 10 mensen. Veel vragen, dat is een goed teken; en na de trieste geschiedenis van designer Goldstein lopen we door naar de potstal en de karnton.

In de Stolp is gelukkig genoeg ruimte om de welvaart van deze Twuyver familie toe te lichten. De luxe kaaspers en de ingebouwde hooiberg met stenen bedsteden wekken steeds weer verwondering.

Vanaf het molenpunt, waar de werkende zaagramen van de paltrokmolen zichtbaar zijn terwijl de wieken stil staan wegens geen zuchtje wind, lopen we via de brug van Ouderkerk naar de koopmanswoning van Honig. Ook hier weer de luxe die aan onze Gouden Eeuw doet denken.

In de wasserij legt Kartrien ons prima de werking van de wasserij uit en hoe rijke mensen en instellingen hun was lieten behandelen. Gehrels deed er soms 9 uren over van Haarlem naar Amsterdam.

Via de smederij beëindigen we deze vrije rondleiding: de familie gaat naar de remise en de Nijmeegse naar de theekoepel vol Anansi verhalen.

Het is goed te merken dat het vakantie is en dat zeker rond de 5000 mensen het museum bezoeken.

Vrije rondleiding met ook twee collega's

 Vandaag mag ik een vrije rondleiding verzorgen waar o.a. Ronald van BiDoc en RIO Henk meelopen. Met twee enthousiaste bezoekers uit Friesland daarbij, zit ik op het momenteel geldende maximum van 4 personen (wegens corona). 

Na een korte kennismaking straten we in de rosoliemolen waar molenaar Jelle een goed verhaal neerzet over het vermorzelen van de lijnzaad-zaadjes onder de tweedehands molenstenen (aangedreven door ons virtuele paard). Ondanks wachtende bezoekers (max 6 in deze locatie) kan Jelle gelukkig ook de heipalen laten zien en horen waarmee de olie uit de verbrijzelde lijnzaadjes wordt geperst.

Dan is het toch echt wegwezen via de achteruitgang om andere bezoekers toe te kunnen laten.

In Vierhouten vertelt Rinie ons over het gebruik van de dure streekdracht-mutsen in dit verder zo arme gebied op de Veluwse zandgronden.

Op de deel hebben we even de ruimte om stil te staan bij de tabakteelt.

Via het gebintenskelet van Vragender bereiken we de Molukse barak waar RIO Henk de gelegenheid heeft om zijn rondleiderskunsten te oefenen. Het is erg druk en ook de groep van Niek staat te wachten om er doorheen te lopen.

In Hoogmade hebben we meer ruimte en het verhaal van Cees van Leeuwen blijft interessant evenals de kunst van het verplaatsen van dit gebouw door het in stukken te zagen. Leuk dat de inrichting van 2002 nu wel duidelijk verouderd overkomt op het publiek.

Via de paltrokmolen komen we bij de poldermolen met de spiraal met hoge bemalingscapaciteit. Ik toon de kaart van Nederland zoals dat eruit zal zien als we twee maanden zonder stroom zitten in ons land. Nu blijkt onze Friese bezoeker ook rondleider te zijn, en wel op het stoomgemaal van Lemmer. Hij meldt met trots dat Nederland dan misschien wel onderloopt, maar Friesland niet: het stoomgemaal draait nog enkele malen per jaar als er erg veel water moet worden weggepompt. En dat dus zonder electriciteit.

Na een bezoek aan de stolp-boerderij is de rondleiding van een uur inmiddels anderhalf uur geworden en besluit ik toch echt om te stoppen, maar niet voordat onze Friese bezoekers nog wat info meekrijgen voor een vervolg van hun bezoek. We worden spontaan uitgenodigd om een keer een rondleiding te volgen in het stoomgemaal van Lemmer. Lijkt mee een prima idee, en een goede afsluiting van een heerlijke rondleiding.

De eerste rondleiding in het herboren zomerseizoen na corona

Vandaag is het museum weer opengesteld na een lange corona lockdown.

Om 1100 uur mag ik de eerste rondleiding verzorgen van dit seizoen en dat voelt best bijzonder.

Met een gezin uit Raamsdonk, dat met de boot via de Rijn is gearriveerd kan ik zonder mondkapje een wandeling door het park maken waarbij we vooral de ambachtsroute zullen volgen waaraan door veel collega's hard is gewerkt. Dochter Pipa heeft al een routeboekje met uitleg waarin ze de ambachtskaarten per locatie kan verzamelen: mooi uitgevoerd met vele puzzeltjes en andere uitwerkmogelijkheden.

Na een eerste bezoek aan Staphorst waar Cathrien een prima gastvrouw voor ons is, proberen we de touwslagerij die echter vol staat met museummedewerkers die daar een uitleg van John krijgen. Moeder en dochter kunnen het even van een afstandje bekijken maar daarna gaan we verder, wel met de eerste ambachtskaart.

Via de Stolp en de Zaanse buurt bereiken we ambachtslocatie Bakkerij waar onze museumbakker een boeiende uitleg geeft van het kneden en bakken van brood in de takkenoven.

De derde kaart behalen we bij de scheepswerf waar de schipper uit ons gezin een boeiende uitleg krijgt van onze onvolprezen Henk uit Spakenburg.

Langs Marken bereiken we Alexandra die het straatleven inhoud geeft met een ouderwets foto-apparaat waarmee moeder en kind daadwerkelijk op de foto kunnen. Een bijzonder procedé waarbij de foto in het donkere kastje zelf wisselt van een ontwikkelaar-zakje naar een fixeer-zakje en daarna gespoeld wordt in een emmer water. De foto gaat mee naar huis in een plastic zakje.

Ook bij de ambachtshuisjes en de smederij scoren we nog enkele kaartjes voor het boekje van Pipa, waarna we proberen de tram te halen bij de remise. Gelukkig is er nog tijd om binnen te kijken en even in de jubileum-cabine te staan om op de bel te trappen en te slingeren aan de handrem.

Met de tram bereiken we het entree-plein en krijgen we toch nog een beetje regen. 

Een mooie rondleiding en een belevenis voor dit gezin dat na zo vele jaren terugkeerde in ons museum.

De zoektocht naar de nog ontbrekende ambachtskaarten kan beginnen.

Rondleiden tijdens proefopenstelling tijdens corona

 De drie dagen 21, 22 en 23 april 2021 mocht het Openluchtmuseum als proeflocatie open zijn tijdens de lockdownperiode i.v.m. corona.

Op donderdag 22 april mocht ik samen met nog 5 collega's rondleidingen aanbieden op drie verschillende tijdstippen (zie informatiezuil).  Omdat de openstelling uitsluitend geldt voor museumkaarthouders die een recente negatieve testuitslag kunnen tonen (testen kan helaas niet op onze museumlocatie), valt het aantal bezoekers deze drie dagen behoorlijk tegen. Collega's Maria, Zeffie, Trudy en Niek kunnen allevier nog twee bezoekers meenemen op hun tocht; voor mij verschijnt echter niemand, ook niet na 20 minuten extra wachten bij onze nieuwe zuil.

Gelukkig kan ik wel van deze gelegenheid gebruik maken om de vele vernieuwingen in het museumpark te bekijken en te bestuderen. Bovendien staat mijn vrouw Connie vandaag voor het eerst als Marker vrouw in streekdracht bij het huisje van Marken. 

Tot verrassing van velen mogen binnen deze museumproef ook de museumterrassen open met beperkingen zodat hier en daar al weer groepjes van twee of een gezinnetje in de zon van een drankje kunnen genieten.

Na deze drie dagen is de koek voorlopig weer op. Hopelijk kan het museum eind mei toch definitief de deuren weer openen, ondanks de nu nog steeds stijgende besmettings aantallen.

Groene rondleidingen proef lopen

 Het museumpark is tot 5 december 2020 geheel gesloten wegens corona, zodat rustig aan de opbouw van het winterseizoen kan worden gewerkt.

Opbouw winterseizoen 2020-2021

Deze winter zijn er voor het eerst groene rondleidingen waarvoor verschillende rondleiders apart zijn opgeleid.  Vandaag mag ik met rondleidster Zeffie meelopen (samen met nog 2 collega's) om deze groene rondleiding te leren kennen. 

We starten op de prachtige stuwval doorkijk op weg naar het Loshoes van Beuningen Direct leer ik al veel van Zeffie over de bijzondere bomen en struiken die hier staan (oh oh wist ik niets van).

Via het Witte Wieven Pad waar we meer leren over de sprengen die hier zijn geslagen en de daaruit ontstane meertjes. Ook de Gaaijmans Eik ligt hier nog steeds als een gesneuvelde held.

Via de Delftse molen bereiken we het stuwmeertje dat dient als aandrijfbekken voor de papiermolen. Omdat de spreng hier niet veel water meer levert wordt water rondgepompt uit de grote vijvers in de Zaanse Buurt. Wel ligt in dit meertje een echte leemlaag waardoor dit van nature waterdicht is.

In de Kruidentuin ontdek ik dat ik hier nog weinig van weet ondanks dat ik meerdere rondleidingen hier ooit heb gevolgd. Gelukkig weten Zeffie, Bart en Lies veel levensbelangrijke zaken te melden over de vele sterk giftige planten die hier staan. In het informatiehuisje bij de ommuurde kloostertuin van Reichenau beeindigen we de rondleiding, en Zeffie verrast ons met een heerlijk stuk zelfgebakken spekkoek.

Wat mij betreft een toppertje voor het winterseizoen, deze groene rondleidingen.