Rondleidersbijeenkomst in de Hanekamp

Zelfs op 18 januari mogen we elkaar nog steeds een heel goed 2010 toewensen, zo blijkt bij aanvang van de druk bezochte rondleidersvergadering in herberg de Hanekamp uit Zwolle.

Na een levendige vergadering o.l.v. de nieuwe voorzitter Helmig, houdt de heer W. Groen een indrukwekkend betoog over de Watersnoodramp van 1953 en vooral ook van zijn persoonlijke overleving als jongetje van 8 jaar oud in Capelle op Schouwen-Duiveland, waar honderden mensen om hem heen het leven lieten in de verraderlijke vloedgolven.

Het was stil, muisstil aan het slot van zijn verhaal. Ineens besef je dat natuurrampen zoals deze week in Haïti, ook ons land kunnen treffen in een heel andere onverwachte vorm.

VMBO leerlingen uit het groene hart van Holland

VMBO leerlingen zijn lastig en moeilijk en snel afgeleid en ongehoorzaam etc is wat ik vantevoren van collega's te horen krijg als ik één van de 5 groepen van ongeveer 16 jarigen mag gaan rondleiden. Het thema dient te zijn "Winters van vroeger". Mijn groep blijkt weliswaar gezond geïnteresseerd in de ijsbaan en de glijsbaan bij de molen, maar de leerlingen zijn prima bereid om eerst de door de school ingeplande rondleiding mee te maken. Met twee volwassen schoolbegeleiders voldoet de groep ook goed aan de eisen die het museum stelt aan schoolbezoeken.

Vierhouten is helaas niet bemand dus ik kan zelf mn verhaal vertellen over het boerenleven óp de arme Gelderse zandgronden, en het gebruik van ingewikkeld gevouwen witte mutsen door de boerin. Voor het werk is er het zwarte werkmutsje.

De rosoliemolen is bemand door een vrijwilliger met baard, en hij weet een boeiend verhaal te vertellen met ook enige klappen van de "heipalen".

Voor Harreveld moeten we even wachten op een van de andere vier groepen waardoor de radmakerij en de vlasoven en de buitenkant van dit oude Los Hoes een plaats krijgen in mijn verhaal over de winters van vroeger.

Binnen vertelt een vrijwilligster die schapenwol zit te spinnen, het verhaal over de bereiding van vlastextiel, met de rekel, de hekel, de braakmachine en de vlasdraden.

De tram rijdt voor ons neus weg dus lopen we door naar de Stolp waar we het winterverhaal van Edward helaas moeten laten liggen vanwege de korte tijd die we hebben. In de enorme vierkante hooischuur in het midden verbaast men zich over de ingebouwde bedsteden, de enorme hoogte van de hooi-opslag, en over de rijkdom van deze kazende boer die ook nog wethouder/schepen, notaris e.d. was.

In het Koopmanshuis blijkt dat het niet overal bar en boos was in de winter.

Via de Wasserij /blekerij (gesloten) bereiken we langs het Deventer urinoir de papiermolen en het papierscheppen. Bé weet een boeiend en toch kort betoog te houden want de spanningsboog lijkt op z'n end bij de groep. Direct aansluitend vliegt de groep naar de glijsbaan bij de Delftse molen. Verder is het vrij spelen deze dag.

Twee dagen Kerstvertellingen in de remise

Tweede Kerstdag is altijd de drukste dag van het jaar in het Openluchtmuseum, en zo was ik in de gelegenheid om voor het eerst sinds 2006 weer wat te doen voor het trambedrijf. Zowel de tweede als de derde Kerstdag heb ik samen met Henk S en Otto T de remise bemand om de vele bezoekers te verhalen over het trambedrijf en de bijbehorende menselijke drama's en hoogtepunten. Veel mensen willen graag hun eigen ervaringen kwijt over het trambedrijf waarin ze hun jeugd hebben doorgebracht, en die gelegenheid krijgen ze uiteraard volop. Daar leer ik zelf weer veel van. Vooral het Rotterdamse bombardement en de verwoesting van Arnhem kunnen nog steeds veel hevige emoties losmaken.

Net als ik even zonder pet van het Zeeuwse kerkje naar de remise terug rijd na een concert van het Utrechts Reiskoor UTS (Utrecht Travel Singers), word ik betrapt door fotograaf Maarten van de Krol, die bijgaande foto maakte.

Op zijn weblog laat Maarten zien hoe hij de dag in het museum heeft beleefd.

Utrecht Travel Singers oefenen voor het concert in het Zeeuwse kerkje.

ROC-toerisme uit de omgeving van Utrecht

Heel Nederland is dichtgesneeuwd en er zijn nog nooit zoveel files geweest; toch is de bus met 87 ROC-leerlingen op tijd in het Openluchtmuseum. De leerlingen volgen de opleiding Recreatie en Toerisme. De docenten verdelen de groep in drieën en ik krijg een grote groep van 28 leerlingen mee met de eigen mentor. Schoenen en kleding zijn niet echt berekend op een dik besneeuwd museumpark dus na een half uur gaat veel aandacht even naar koude en natte voeten.

We starten voor en in het blauwe loshoes van Harreveld waar Vlien een boeiend betoog houdt over het verwerken van vlas. Met de kennis over lijnzaad horen we in de Rosoliemolen het verhaal over de arbeidsomstandigheden daar, met een demo van het olieslaan.

Vierhouten zit op slot dus door naar Hoogmade waar voeten en lijven even kunnen opwarmen. Altijd mooi om de verbazing te zien in deze woonboerderij waarbij men steeds weer denkt dat deze nog steeds bewoond is.

Met de warme tram door naar Dingenliefde. De groep is volgens de mentor opvallend rustig en geinteresseerd en ook het depot aan de andere kant van het verzamelstation is een hit.

De stroopstokerij blijkt een heerlijke doe en proeflokatie met twee prima museum-medewerkers, en met een bezoek aan de brouwerij inclusief proefbiertje lijkt eenieder tevreden en gewend aan de koude en de sneeuw.

Langs de glijsbaan dus terug naar het entreepaviljoen; een flinke club besluit de sleebaan uit te proberen ! Na enkele dankwoorden van de prima vrouwelijke mentor laat ik de groep los en ik vind Reinier en enkele andere rondleiders terplekke aan de koffie.

Een reserve inval voor een Natuurmonumenten rondleiding blijkt op het laatste moment niet nodig. Dat geeft me de mogelijkheid om nog even zelf te dwalen door het sneeuwlandschap van dit wondermooie Openluchtmuseum.

Bedrijfsuitje van een tuinbouwbedrijf

donderdag 10 december 2009

Een tuinbouwbedrijf uit de Randstad is met 28 mensen naar het museum gekomen voor een bedrijfsuitje inclusief rondleiding. Rondleidster Carla, die veel ervaringen heeft met kruidentuinrondleidingen, neemt haar groep mee naar de tuinen (brr, moet ik niet aan denken in de winter, al die uitgebloeide rommel in het donker) en ik krijg van mijn groep verzoeken voor de Stolpboerderij, de bijenstallen en de HSL-boerderij van Hoogmade.

Vantevoren was ik al even op het Zaanseplein geweest waar Vanessa bereid is mijn groep wat te vertellen over de geneeskracht van kruiden, en bij Mark in de smederij die ook graag zn verhaal zal doen. Helaas, als ik er met de groep kom zijn beiden met pauze: even eten in de Hoeferzaal dus; een prima voorziening maar lastig als je je groep iets wilt laten zien.

Ik begin bij de paltrokmolen die vlakbij de opkamer van de Kasteelboerderij ligt waar de groep haar verzamelpunt en diner heeft. De paltrok geschiedenis verbind ik altijd aan de Nederlandse welvaart in de 17de eeuw: snel planken zagen betekent immers snel huizen bouwen in de Zaan en vooral ook snel VOC schepen bouwen. Tsaar Peter kwam er zelfs naar kijken.

Dan via de de vijzelmolen naar de gevraagde Stolp uit Zuid Scharwoude (NH); helaas is er geen tijd om naar het winterverhaal van Ada te luisteren. Via Staphorst (helaas gesloten wegens verbouwing en nieuw dak) en Kadoelen (filmpje van Connie en Johnnie) komen we in het blauwe Loshoes van Harreveld: ook al weer pech, er staat juist een andere rondleider uitgebreid zn verhaal te doen. Dus direct door naar de rosoliemolen: bingo !! Hans van Zoest weet de groep direct te boeien met zn verhaal..

Ook in Vierhouten wordt het verhaal over de werk- rouw- en kerkmutsen zichtbaar gewaardeerd. Na een vragenrondje moet ik de mensen toch mee verder nemen.

De gevraagde bijenkorven staan er wel maar alles is duister dus ik vertel iets over de expositieruimte en over de imkers die er vooral 's zomers veel laten zien.

De HSL-boerderij van Hoogmade is weer een echte hit omdat de groep voor een deel uit dat gebied komt, en regelmatig heeft geschaatst over de vaart langs het toen nog rijksmonument.

Kerstviering en Sinterklaas passeren de revue en ik stoom (vergeefs dus) door naar de kruidentent op het Zaanse Plein en naar de smederij. Gelukkig is de VGL-loods open en kunnen tijdens mijn uitleg enkele groepjes een belevingstochtje maken in de diligence.

Het is al ruim dinertijd als we snel de tram pakken naar de Kasteelboerderij. In de pronkkamer wacht reeds de andere groep.

Het was een mooie rondleiding waar enige improvisatie toch gewenst bleek.

Bestuursleden van een woningbond

Vandaag neem ik een rondleiding over van een zieke collega. We zijn met 5 rondleiders en we verdelen de meer dan 80 deelnemers in groepen van ongeveer 20 man.

De rondleiding dient gedeeltelijk over wonen te gaan en tenminste de Tilburgse wevershuisjes te omvatten.

Met de tram vervoer ik mijn groep direct naar de Brabantse buurt waar we eerst een snelle doorloop door het spaarstation Dingenliefde. Oud directeur Vaessen had me al eens aangeraden dit in een rondleiding op te nemen, maar wat ik verwachtte gebeurde ook: de groep verspreidt zich al snel door het gehele complex waardoor mijn verhaal slechts een deel van de groep kan bereiken.

Toch is de waardering voor dit complex groot. Tot mijn verbazing staat Wilma van de wasserij hier als presentatrice.

Het groenekruisgebouwtje uit Vessem scoort prima met de bekende lysol-lucht en de strenge zuster en dito dokter. Veel herkenning bij deze groep ouderen van gemiddeld 60 jaar en ouder.

Dan even Krawinkel met z'n typische bouw rond de mestvaalt en de eerste heilige communie.

De Tilburgse huisjes scoren goed dankzij de aanwezige gastvrouw die een prima verhaal vertelt.

Na een korte doorloop in het café de Goede Moordenaar, wandelen we naar de papiermolen (prima presentatie) en naar het gevraagde Rietveldhuisje.

Via wasserij en Zaanse plein breng ik de groep naar de lunch in de Kasteelboerderij.

Zowaar een applaus voor mn rondleiding, waar ik blij mee ben.

Een vrije rondleiding op donderdag, kan dat ?

Nog niet eerder kende ik het fenomeen van de vrije rondleiding op de donderdagmiddag (normaal een weekend-verschijnsel) maar vandaag kon ik er toch mee kennismaken.

Om half twaalf, in de zonnige vrieskou van deze winterse herfstdag, melden zich zowaar 9 mensen bij de "bushalte" op het entreeplein en later sluit zich hier nog een echtpaar bij aan.

Na een korte inleiding (en even wachten of zich nog meer bezoekers willen aansluiten) kom ik in de rosoliemolen waar een mij nog niet bekende collega een goed verhaal houdt over het olieslaan en over de rosmolen, echter zonder de heipalen in werking te stellen. Toch is de groep erg tevreden en in Vierhouten bij Ada komen de vragen en de interesse pas goed los als de boerin op onderhoudende wijze het leven van het boeren gezin tot leven wekt inclusief de stroperij en de status van mutsjes met weinig of meer gesteven plooitjes. Via de deel en het loshoes van Harreveld kan ik mn verhaal kwijt over het boerenleven van Jan en Johanna Stroet en het gebruik van leem en stront met wilgentakken om muren te construeren.

Op weg naar de papiermolen kan ik even een quicktour kwijt over Kadoelen, Staphorst, de Stolp en de molens. Dan is er een levendige uitgebreide demonstratie van de papiermolen die zelfs voor de deelnemer in een scootmobiel prima tot in iedere hoek van de molen goed te volgen is.

Even een buitendiscussie over het kunstproject in het museumpark, gecombineerd met het beeld van het aandrijfrad van de papiermolen. Ja men kan dit soort kunstprojecten in het museum wel waarderen.

Dan is het uur van de vrije rondleiding reeds lang gepasseerd en met wat tips over wat men verder zou kunnen bekijken in de middag, neem ik afscheid van deze diverse groep.